10 TÌNH HUỐNG GIÚP BẠN BIÊN DỊCH HÀN – VIỆT SÀNH ĐIỆU HƠN

14 Jun

1. CHỦ NGỮ CÓ ĐỊNH NGỮ (tức có thành phần bổ nghĩa nằm phía trước):
VD1 : 멋진 남자만 좋아하는 그 녀는 결국 바람둥이에게 끌렸다.
Danh từ chủ ngữ trong câu này là 그 녀, nhưng chớ dại dột bắt đầu câu bằng “Cô ấy …”, mà hãy dịch định ngữ trước. Gợi ý: Toàn mê trai đẹp, rốt cục cô ta bị một gã trăng hoa “dụ”.

VD2: 주인 없는 금반지를 본 나는 욕심을 부렸다.
Gợi ý: Nhìn thấy chiếc nhẫn vàng vô chủ, tôi bèn động lòng tham. ^^

2. CHỦ NGỮ DÀI MÀ VỊ NGỮ NGẮN: Dịch chủ ngữ dài cả cây xong đến mới đến vị ngữ sẽ làm câu trở nên tối nghĩa. Lúc này, xem xét khả năng có thể đảo vị ngữ lên nói trước được không. Dễ nhất là vị ngữ là một tính từ.

Ví dụ: 여권을 안 가지고 와서 그 비행기를 못 탔던 것은 다행이다. Thay vì dịch là: “Việc tôi quên hộ chiếu nên không lên chiếc máy bay đó được thật may mắn”
Hãy đảo lại “Thật may khi tôi đã không lên chiếc máy bay đó do quên hộ chiếu” hoặc “Thật may khi tôi quên hộ chiếu nên đã không lên chiếc máy bay đó”.

3. Xoài – me – cóc – ổi를 좋아한다. Hãy TÔN TRỌNG THỨ TỰ ABCD của nó mà dịch “Tôi khoái xoài – me – cóc – ổi”. Nhớ không tự tiện đổi thứ tự.

4. Tuy nhiên trường hợp trước “xoài – me – cóc – ổi” xuất hiện định ngữ, ví dụ “값이 싼 xoài, me, cóc, ổi를 좋아한다. Cẩn thận kẻo dịch thành “Tôi thích xoài giá rẻ, me, cóc và ổi”, cũng không có gì đảm bảo rằng “Tôi thích xoài me cóc ổi giá rẻ”. Bởi định ngữ có khả năng chỉ bổ nghĩa cho thằng A, hoặc bổ nghĩa cho cả 4 thằng.

Giải pháp: Nó lờ mờ đánh lận con đen thì mình cũng chơi chiêu tương tự. Đảo lại DCBA ngay. “Tôi khoái ổi, cóc, me, xoài giá rẻ”. Nếu độc giả hỏi: là chỉ có xoài rẻ thôi hay cả 4 thằng đều rẻ thì trả lời: … Đi mà hỏi tác giả!

5. 비롯하다 là một câu chuyện dài, chắc viết riêng 1 bài được. Nhưng trường hợp A를 비롯한 B” mà A là một bộ phận của B, thì thử cách “nói riêng – nói chung” này xem nhé.
VD: 베트남을 비롯한 아시아 국가: Việt Nam nói riêng và các quốc gia châu Á nói chung.

6. labla 하는 일/것: Mình hay dịch là “việc …”, nhưng thử bỏ phứt cái từ “việc” đi xem câu có bớt bị Hàn hoá không nhé. 옥상에서 자는 것도 나름의 재미가 있다. Thử so sánh câu “Việc ngủ trên nóc nhà cũng có cái thú riêng của nó” với câu “Ngủ trên nóc nhà cũng có cái thú riêng của nó” nhé!

7. 즉 chúng ta quen dịch “tức là”, nhưng văn nói không sao, văn viết dễ bị phô. Thử dịch thành “Nói cách khác,”, hoặc “Cụ thể, …” xem có thay đổi ngữ nghĩa của câu không nhé.

Nhiều từ tưởng dễ chủ quan không tra từ điển, dễ bị sai bền vững lắm. Như có người (nó đó!) dịch 섭씨 30도 là “xấp xỉ 30 độ” cả chục năm không thèm tra từ điển, đến một ngày mới phát hiện ra không có “xấp xỉ” nào ở đây, mà là “30 độ C”.

8. Chọn từ ngữ thoát khỏi khung Hàn – Việt đã học. Có rất nhiều từ cứ như một cái bẫy, kiểu từ nhỏ học nó là như thế nên cứ áp nó y nguyên vô mọi văn cảnh, làm cho câu văn dù đã dịch qua tiếng Việt nhưng vẫn Hàn Quốc ơi là Hàn Quốc. Ví dụ từ “모습” hồi xưa mấy bạn sinh viên cứ dịch là “hình dáng” hoài. Trong khi nó có thể là “hình ảnh” hay “diện mạo”.
Hay 급변하는 세계 경제: Từ 급변하다 nếu cứ “cấp biến” thì câu sẽ gượng ngay.
Hay 이 쪽으로 이동해 주세요. Nếu cứ “di động” thì người nghe há mồm ngay!
Cho nên đã dịch sang tiếng Việt thì nhớ tìm đúng từ tiếng Việt.

9. Để ý nhấn mạnh 은/는 sau trạng ngữ. Phần này đã nói trong bài viết về phân biệt 은/는 và 이/가, xin được nhắc lại. Trường hợp nhấn mạnh, 은/는 có nghĩa là THÌ, và nhấn mạnh cái gì thì nên nói cái đó trước.

Vd: 내 앞에서 공유 욕하지마! Không nhấn mạnh thì dịch “Đừng có nói xấu anh Gong Yoo trước mặt thị nha chưa!”

Còn nếu 내 앞에선 공유 욕하지마! Có nhấn mạnh thì dịch: “Trước mặt thị thì đừng có nói xấu anh Gong Yoo nha chưa!”

10. Ngôn từ gọn ghẽ. Có những từ hay bị thừa nhất là “thì, là, mà”. Bản thân thị Giang dịch sách báo được cao thủ sửa nhiều mới bớt được cái tật “thì mà là” này. Ví dụ: “Nếu MÀ lá rụng nhiều THÌ người lao công CẦN PHẢI tăng ca” nên sửa cho gọn: “Nếu lá rụng nhiều, người lao công CẦN tăng ca”.

Một dạng rườm rà câu chữ khác là do cái bẫy “Một cách” và “Mang tính”. Lúc dịch không để ý cứ phang mấy từ này vào cho sát tiếng Hàn. Nhưng nó sẽ làm câu văn không gọn.
Ví dụ: 사회적 문제 thay vì “vấn đề mang tính xã hội” thì hãy “vấn đề xã hội”. Thay vì “khóc lóc một cách thảm thiết”, chỉ cần “khóc lóc thảm thiết” thôi là đủ rồi. ^^

Chúc cả nhà dịch thuật đậm đà bản sắc văn phong Việt Nam! ^^

Phạm Quỳnh Giang

 

4 thoughts on “10 TÌNH HUỐNG GIÚP BẠN BIÊN DỊCH HÀN – VIỆT SÀNH ĐIỆU HƠN

  1. Cảm ơn cô rất nhiều. Đây là những cái ngay cả các cô trong trường cũng mắc phải. Bảo sao sinh viên học xong ra trường vẫn dùng sai.

  2. Vì tự học tiếng Hàn nên mấy hôm e sống “trên mây” vì bó tay với những con chữ dài lê thê, không rõ nên dịch từ đâu trước. Thực sự cảm ơn cô ạ.

  3. chị ơi cho phép em chia sẻ những bài viết hay như thế này nhé. em sẽ ghi rõ nguồn là phamquynhgiang.com ạ

Leave a Reply

Your email address will not be published.