Giữa muôn vàn bức vẽ hoa lá nhà cửa, Hoạ sĩ Lê Sĩ Hoàng chọn bức vẽ vắng chủ nhân này để nhắn nhủ rằng: “Phụ huynh hãy hỏi xem vì sao bé vẽ như vậy! Chắc chắn có dụng ý, vì các nét này đều nằm gọn trong khuôn. Biết đâu đây là một thiên tài hội hoạ trong tương lai.”
Đọc tiếp bài này ba mẹ sẽ hiểu vì sao.
Năm 2021, UKA Gia Lai tổ chức cuộc thi Vẽ tranh cho trẻ em. Mình mời 2 người có tiếng trong giới nghệ thuật là hoạ sĩ Trần Ngọc Linh và hoạ sĩ Lê Sĩ Hoàng làm BGK. Thật bất ngờ vì cách chọn lựa của 2 họa sĩ giống hệt nhau, và khác hoàn toàn với góc nhìn của “người bình thường”. Các bức tranh khiến 2 vị giám khảo trầm trồ và chọn trao giải đều nằm ngoài dự đoán của phụ huynh, thậm chí của những GV dạy vẽ tại Gia Lai. Thậm chí có người còn bức xúc nghĩ BTC “cơ cấu giải” ở đây, vì thấy tranh đạt giải “không đẹp”.
Hôm qua tham dự diễn đàn Dạy con sáng tạo, mình tự rút ra 1 kết luận. Đó là có 1 thế giới của trẻ con, có 1 thế giới của người lớn, và có 1 thế giới của nghệ sĩ. Và thế giới của nghệ sĩ rất gần với thế giới của trẻ con. Và mình chợt nghĩ góc nhìn trẻ con là thánh địa thiêng liêng, không nên bị gò cho giống với góc nhìn của người lớn.
Anh Sĩ Hoàng kể ra những câu chuyện rất hay mà mình muốn chia sẻ vài ví dụ ở đây.
Thấy 1 bé vẽ mặt trời màu đen, người lớn sẽ nghĩ con “vẽ sai”, nhưng không, hỏi ra mới biết, mặt trời của con hôm nay bị … cúp điện.
Thấy 1 bé vẽ mặt trời màu xanh, thay vì bắt con sửa lại thành màu vàng-cam-đỏ, để con “giải trình”, thì mới vỡ lẽ ra là “mặt trời của con chưa chín”. (Mặt trời trong mắt trẻ chỉ là 1 loại trái cây??!! Cưng chưa?!)
Trong lúc các bạn vẽ chiếc lá theo yêu cầu, 1 bạn nhỏ cứ lấy bút đâm lỗ chỗ vào tờ giấy. Thay vì trách con nghịch, không nghe lời. Hỏi han mới biết: “Mỗi cái lỗ là 1 con kiến. Con đang vẽ một đàn kiến thật đông đang tha chiếc lá. Khi nào vẽ đủ số con kiến sẽ tạo ra hình của chiếc lá”
Người lớn thường nghĩ rằng, trẻ con là đối tượng để được dạy dỗ. Nhưng nhà văn Andrey Markovich Maksimov từng khẳng định rằng, trẻ con chính là những thiên sứ được phái đến mặt đất này để “dạy cho người lớn” những bài học sâu sắc về cuộc đời.
Dạy con sáng tạo – nghe tiêu đề như một nghịch lý. Vì chắc gì chúng ta đã sáng tạo bằng con để dạy con sáng tạo? Dạy con sáng tạo – phải chăng đơn giản chỉ là ĐỂ YÊN CHO CON SÁNG TẠO! Tôn trọng thế giới riêng của con, bước vào đó để hiểu con, chứ không phải lôi con xềnh xệch ra thế giới của người lớn để bắt con phải thực hiện những ước mơ của mình.
(Phạm Quỳnh Giang, 2022)